Ana Sayfa » MEYVE ANSİKLOPEDİSİ » Meyve Çeşitleri » Kamkat fortunella (Süs Mandalinası)

KAMKAT

Kamkat : Kumquat, fortunella spp. swingle.
Kamkat, Turunçgiller içinde küçük mücevher olarak adlandırılır “the little gems of the citrus family”
Kamkat Çincede altın portakal manasına gelir “gold orange”.
Dünyada kabuğu ile beraber yenilen tek narenciye çeşididir. Anavatanının Çin olduğuna inanılır. Batı dünyası ile tanışması 19.yüzyıl ortalarında olmuştur.
Dünya da, Çin, Japonya, Amerika, Porto Riko, Guatemala, Kolombiya, Brezilya ve Güney Hindistan da yetişir.
Türkiye de ise, Rize’ye 50-60 yıl önce Batum’dan gelmiş olan kamkat uzun zaman nasıl değerlendirileceği bilinemeden kalmıştır.

Biz onu önce süs mandalinası diye bildik. Sonra adının King Kong olduğu söylendi. Onu bahçedeki mandalinaların bir türü sandık, oysa yalnızca narenciyenin yakın akrabasıymış. Zaten her yıl bizi kandırmasından da belli. Her yıl, tamam artık, bu yıl meyve vermeyecek, hala çiçek açmadı diyoruz. Sonra Temmuz sonu – Ağustos başı ilk goncalar patlıyor. Meyvesi de bütün yıl üstünde kalabiliyor. Görünüşü pek süslü olduğundan meyvelerinin yalnızca fazlasını alıyoruz. Bitkiyi fazla yormamak için. Topladığımız meyveleri votkayla dolu bir şişeye atıp bozdolabına koyuyoruz. Güzel oluyor.
Süs bitkisi diye onu saksıda büyütüyoruz. Her yıl kök bakımı yapıp yeni toprakla karışık keçi gübresi koyarak tekrar aynı saksıya yerleştiriyoruz. Biraz bonsai muamelesi görüyor. Taze sürgünlerde Narenciye ile aynı yaprak kıvrılmasına (güve) maruz kalmakla birlikte biraz daha dirençli. Ama bu, hep el altında durmasından kaynaklanıyor da olabilir.

Rutaceae ailesinden. Anavatanı Çin ve Vietnam. Batı dünyası ile tanışması 19.yüzyıl ortalarında olmuş. Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yetiştirilmeye çalışmişsa da en iyi meyve oluşumu Rize ilinde sağlanmış. Rize’ye ise 50-60 yıl önce Batum’dan gelmiş ancak uzun zaman nasıl değerlendirileceği bilinemeden kalmış.

Kullanımı

* Kamkat genelde taze meyve olarak kabuğu ile birlikte yenilir.
* C vitamini bakımından zengin olan kamkat, kabuğu ile beraber yenildiğinde gribal enfeksiyonları önlemede önemli rol oynamaktadır.
* Reçel ve marmelatı yapılır.
* Çok değişik bir aroması vardır.
* Meyve suyu ve sos olarak kullanılır.
* Dünya’nın en pahalı restaurantlarında tatlı ve salatalarda en gözde yeri alır.
* Alkollü içki masalarının bulunmaz çok değerli mezesidir.

Evinizin balkonunda bir meyve ağacı

Kamkatın en önemli özelliklerinden biride süs bitkisi olarak kullanılmasıdır.
Uzun yıllar değeri bilinmeyen ve son yıllarda özellikleri belirlenen kamkatın süs bitkisi olarak evlerin balkonlarında, çevre düzenlemesinde, yazlık bina ve villaların bahçelerinde kullanabilinecek tek narenciye çeşididir.

Bitki üzerinde bir yıl meyve
-Kamkat, üç yaprak anaç üzerine göz aşısı yapılarak üretilir.
-Erkek ve dişi organları aynı çiçek üzerinde olduğundan tek bir kamkat bitkisi her yerde çiçeğe ve meyveye yatabilmektedir.
-Meyveler iri zeytin büyüklüğünde olup Nisan-Mayıs aylarında yeme olgunluğuna erişmektedir.
-Meyve koparılmazsa bir yıl bitki üzerinde kalabilmekte, aynı lezzetle yenebilmektedir.

Çeşitleri

Kültür altına alınan, yiyecekleri için yetiştirilen kamkat’ın tanınmış çeşitleri şunlardır:

* Hong Kong: Chin chü, shan chin kan ve chin tou olarak adlandırılırlar. Hong

Kong ve Çin’in bazı dağlık bölgelerinde yetişir. Çevre genişliği 1.6-2 cm civarındadır. Olgunlaştığında zayıf ve fazla etli olmayan kabuğu soyulur. 3-4 küçük çekirdeği bulunur.
* Marumi: Japonya orjinli olup Meyve hafif basık küre şeklinde yuvarlaktır. Uzunluğu 3.2 cm kadardır. Altın sarısı renktedir. Meyve aromatic ve baharatımsıdır. 4-7 çekirdeği bulunur. Ağacı 2.75m’ye kadar ulaşır. Küçük yapraklıdır. Aynı sezon için de oluşabilecek soğuklara karşı daha dayanıklıdır.
* Meiwa: Japonya orjinlidir. Kısa yuvarlak bir yapıda olup 4 cm’lik bir genişliğe sahiptir. Kabuk portakal sarısı renkte olup çok kalındır. Meyvesi tatlı olup 7 çekirdeğe sahiptir. Sık sık çekirdeksiz veya daha az çekirfdekli olanlarına da rastlamak mümkündür. Çin’de de yaygın olarak bu çeşit yetiştirilir. Taze olarak yenilmek için en ideal kamakat’dır.
* Nagami: Çin’den dünya’ya yayılmıştır. 4-5 dilimlik meyvesi olup. 2-5 çekirdeği vardır. Yuvarlak olup 4-5 cm büyüklüğe erişirir. Mevsimi Ekim’den Ocak ayına kadardır. Ağacı 4.5m’ye kadar ulaşır.

Gıda Değeri
100 Gram Kamkat’ın Gıda Değeri
-Kalori 274
-Protein 3,8 g
-Yağ 0,4 g
-Karbonhidratlar 72,1 g
-Kalsiyum 266 mg
-Fosfor 97 mg
-Demir 1,7 mg
-Sodyum 30 mg
-Potasyum 995 mg
-Vitamin A 2.530 I.U
-Thiamine 0,35 mg
-Riboflavin 0.40 mg
-Ascorbik Asit 151 mg
* Bu değerler United States Department of Agriculture alınmıştır.

Kamkat fortunella (Süs Mandalinası) için 1 Yorum Yapılmış
  • AYDIN SAĞLAM
    24 Ağustos 11 12:31

    GÖNDERİLEN KAMKAT FİDANLARI
    TÜM KAMKAT İLANLARINA BAKIYORUM ÇOĞU ELİMİZDEKİ ÜRÜN BUDUR DİYE RESİM KOYMUŞ VE %80 İ AYNI RESİMLERİ KOYMUŞ. SİPARİŞ EDİLDİĞİNDE MEYVESİZ ÜRÜN GELDİĞİ İÇİN İNSANLAR ŞİKAYETÇİ. LÜTFEN ELİNİZDE BULUNAN ÜRÜNÜ BİZZAT ÇEKİP FOTOĞRAFINI KOYARSANIZ. MÜŞTERİ NASIL BİR ÜRÜN ALDIĞINI GÖRMİŞ OLUR